Elektronik Atık ve İnsan Sağlığı

Bu yazımızda elektronik atıkların insan sağlığını doğrudan etkileyen yanlarına değinmeye çalışacağız. Elbette özellikle elektronik atık, usülüne uygun dönüştürülmediği zaman insan sağlığına en yakındakinden başlamak üzere ciddi zararlar vermektedir.  Bu zararların nelerden kaynaklandığına özet olarak değineceğiz.

Elektronik Atık ve İnsan Sağlığı

Elektronik atık ve kontrolsüzce yakmak

Elektronik eşyalar çok büyük oranda plastik bileşenlere ve plastik kaplamalara sahiptirler. Lisanssız geri dönüşüm faaliyetlerinde bu plastik aksamlardan kurtulmak için ateşe verme refleksi gösterilir. Ancak elektronik atıklar kontrolsüzce yakıldığında ortaya poli klorürlü ve bromürlü hidrokarbonlar ortaya çıkar.

AEEE’lerin PVC kaplamaları ve plastik bileşenleri yandıklarırda ortaya çıkan  poli klorürlü ve bromürlü hidrokarbonlar yandıklarında ise insan sağlığı için çok tehlikeli olan zararlı kimyasallar dioksin ve furan meydana gelir. Bunlar insan sağlığına zarar veren en tehlikeli iki madde. Bunların dışında ortaya çıkan pek çok zararlı gaz molekülü emisyonlarının çevreye yayıldığı yapılan araştırmalar sonucunda tespit edilmiştir.

Toprağa ve Suya Karışan Metaller


Toprağa ve Suya Karışan Metaller

Bir önceki konuda hava karışan zararlı maddelerden bahsettik. Bu işin bir de toprağa ve suya karışan zararlılar boyutu var.

Toprağa ve suya karışan en zararlı ağır metal ise yapılan çalışmalara göre kurşun. Kurşun, çevre için çok zararlı bir ağır metal ve maalesef elektronik eşyalarda çok yaygın kullanılan bir ağır metal. Örnek vermek gerekirse monitörlerde ve televizyon ekranlarında 1 ila 4 kilo arasında kurşun bulunmaktadır.

Kurşunun insan vücuduna olan olumsuz etkileri

Kurşunun insan vücuduna olan olumsuz etkileri aşağıdaki gibidir:

  • Sinir sistemini ve beynin gelişimini olumsuz etkiler.
  • Böbreklerin çalışmasını olumsuz etkiler.
  • Çocuklarda zeka geriliğine ve diğer gelişimsel bozukluklarayol açar.
  • İnsanlarda anemi gibi kan hastalıklarına sebebiyet verir.
  • Uzun vadede ölümcül sonuçlara sebep olur.

Diğer Zararlı Bileşen: Cıva

Cıva da yine kurşun gibi elektronik eşyalarda sıkça kullanılan bir ağır metal. Cıva  aşağıdaki elektronik cihazlarda sıkça kullanılmaktadır:

  • Cep telefonları
  • Tıbbi cihazlar
  • Aydınlatma ekipmanları

Dünya genelindeki civa kullanımının %22’si elektrikli ve elektronik eşyalar için gerçekleşmektedir. Civanın en büyük tehlikesi suya karışması durumudur. Civanın suya karışması çok ciddi bir tehlikedir. İnsan sağlığı için son derece riskli olan civa aşağıdaki sağlık sorunlarına yol açabilmektedir:

  • Civa, beyin ve böbreklere ciddi zararlar verir.
  • Aynı zamada civa, fetüsün gelişmesini çok olumsuz yönde etkiler.